چه زمانی اکوکاردیوگرافی یا اکو قلب لازم است؟ راهنمای کامل برای بیماران1404

آخرین به‌روزرسانی در 2026-02-10 توسط دکتر لیلا نجم افشار متخصص قلب و عروق – نظام پزشکی 105716

شاید برای شما یا یکی از عزیزانتان پیش آمده باشد که پزشک در یک معاینه ساده گفته: «بهتره یک اکو قلب انجام بدی». همین جمله می‌تونه سوالات زیادی توی ذهن‌تون ایجاد کنه:

• اصلا اکوکاردیوگرافی یا اکو قلب چیست؟
• چه زمانی باید اکو قلب انجام داد؟
• آیا انجام اکو خطر دارد؟
• چند بار در طول زندگی لازم است؟

در این مقاله، قدم‌به‌قدم و با زبانی ساده، تمام این پرسش‌ها را پاسخ می‌دهیم. در پایان هم به شما معرفی می‌کنیم که چرا کلینیک ویستان بهترین گزینه برای انجام اکوکاردیوگرافی یا اکو قلب و پیگیری بیماری‌های قلبی است.

An echocardiogram is an ultrasound test that checks the structure and function of your heart. An echo can diagnose a range of conditions including cardiomyopathy and valve disease. There are several types of echo tests, including transthoracic and transesophageal. Talk with your provider about the type that’s best for you

اکوکاردیوگرام یک آزمایش سونوگرافی است که ساختار و عملکرد قلب شما را بررسی می‌کند. اکو می‌تواند طیف وسیعی از بیماری‌ها از جمله کاردیومیوپاتی و بیماری دریچه قلب را تشخیص دهد. انواع مختلفی از آزمایش‌های اکو از جمله ترانس‌توراسیک و ترانس‌ازوفاژیال وجود دارد. در مورد نوعی که برای شما مناسب‌تر است با پزشک خود صحبت کنید.

به نقل از سایت: clevelandclinic

اگر به دنبال بهترین مرکز برای این کار هستید، کلینیک ویستان همان جایی است که باید به آن اعتماد کنید. جهت مشاوره رایگان و رزرو نوبت با متخصصان ما تماس بگیرید. شماره: 02191090775

اکوکاردیوگرافی یا اکو قلب چیست و چه کاربردی دارد؟

اکوکاردیوگرافی یا اکو قلب، یک روش تصویربرداری با استفاده از امواج صوتی (اولتراسوند) است. در این روش، بدون هیچ درد یا خطری، تصاویری دقیق از ساختار قلب و عملکرد آن ثبت می‌شود.

اکوکاردیوگرام (اکو) یک طرح کلی گرافیکی از حرکت قلب شماست. در طول آزمایش اکو، ارائه دهنده خدمات درمانی شما با استفاده از سونوگرافی (امواج صوتی با فرکانس بالا) از یک میله دستی که روی سینه شما قرار می‌گیرد، از دریچه‌ها و حفره‌های قلب شما عکس می‌گیرد. این به ارائه دهنده کمک می‌کند تا عملکرد پمپاژ قلب شما را ارزیابی کند.

ارائه دهندگان خدمات درمانی اغلب اکو را با سونوگرافی داپلر و تکنیک‌های داپلر رنگی ترکیب می‌کنند تا جریان خون در دریچه‌های قلب شما را ارزیابی کنند.

اکوکاردیوگرافی از هیچ تابشی استفاده نمی‌کند. این امر اکو را با سایر آزمایش‌ها مانند اشعه ایکس و سی تی اسکن که از مقادیر کمی تابش استفاده می‌کنند، متفاوت می‌کند.

بیشتر بدانید: اکو قلب یا اکوکاردیوگرافی چیست؟ معرفی 5 روش انجام و هزینه ها

مزایای اکوکاردیوگرافی یا اکو قلب

• غیرتهاجمی و بدون درد
• بی‌خطر حتی برای کودکان و زنان باردار
• اطلاعات بسیار دقیق در کوتاه‌ترین زمان
• امکان تکرار در صورت نیاز بدون آسیب

انواع اکوکاردیوگرافی یا اکو قلب

بسته به شرایط بیمار، پزشک یکی از انواع اکو را انتخاب می‌کند:

1. اکو قلب ترانس‌توراسیک (TTE): ساده‌ترین و رایج‌ترین روش، بدون نیاز به بیهوشی.
2. اکو قلب ترانس‌مری (TEE): در این روش، پروب مخصوصی از طریق مری وارد می‌شود تا جزئیات بیشتری ثبت شود.
3. اکوی استرس (Stress Echo): هنگام ورزش یا بعد از تزریق دارو انجام می‌شود تا واکنش قلب در شرایط فشار مشخص شود.
4. اکو قلب جنین (Fetal Echo): مخصوص بررسی قلب جنین در دوران بارداری.

مهم‌ترین مواردی که در اکوکاردیوگرافی یا اکو قلب بررسی می‌شود

• اندازه و شکل قلب
• ضخامت و عملکرد عضله قلب
• سلامت دریچه‌ها (باز و بسته شدن درست دریچه‌ها)
• جریان خون داخل قلب
• وجود هرگونه لخته خون، سوراخ یا ناهنجاری مادرزادی

در واقع، اکوکاردیوگرافی مثل یک «پنجره شفاف» است که پزشک می‌تواند از طریق آن، داخل قلب شما را ببیند و بفهمد چه اتفاقی می‌افتد.

چه زمانی اکو قلب لازم است

پزشک شما فکر می‌کند که شما نوعی بیماری قلبی دارید. اکو برای تشخیص مشکل خاص و کسب اطلاعات بیشتر در مورد آن استفاده می‌شود.

پزشک شما می‌خواهد بیماری‌ای را که قبلاً برای شما تشخیص داده شده است، بررسی کند. به عنوان مثال، برخی از افراد مبتلا به بیماری دریچه قلب به طور منظم به آزمایش اکو نیاز دارند.
یکی از مهم‌ترین سوالات بیماران این است: چه زمانی باید اکو قلب انجام داد؟ جواب ساده است: هر زمان که پزشک بر اساس علائم یا سابقه پزشکی، مشکوک به وجود مشکل در قلب باشد.

پزشک شما به دلایل زیادی اکوکاردیوگرام تجویز می‌کند. در صورت وجود موارد زیر ممکن است به اکوکاردیوگرام نیاز داشته باشید:

۱. وجود علائم هشداردهنده

اگر شما دچار علائم زیر باشید، پزشک احتمالاً اکو قلب تجویز می‌کند:

• درد قفسه سینه یا فشار روی سینه
• تنگی نفس در فعالیت‌های روزمره یا حتی استراحت
• تپش قلب یا ضربان نامنظم
• ورم پاها و مچ‌ها (نشانه نارسایی قلبی)
• خستگی مفرط بدون دلیل مشخص

۲. شنیدن صدای غیرعادی در قلب (مرمور قلبی)

گاهی پزشک هنگام معاینه با گوشی پزشکی، صدای غیرطبیعی از قلب می‌شنود که به آن «مرمور» می‌گویند. در این حالت، اکوکاردیوگرافی کمک می‌کند دریچه‌ها و جریان خون به طور دقیق بررسی شوند.

۳. بررسی فشار خون بالا یا سابقه خانوادگی بیماری قلبی

اگر فشار خون بالایی دارید یا یکی از اعضای خانواده‌تان به بیماری‌های قلبی مبتلاست، انجام اکوکاردیوگرافی برای بررسی زودهنگام مشکلات، توصیه می‌شود.

۴. پیگیری بیماران قلبی

بیمارانی که دچار مشکلات زیر بوده‌اند، باید به‌طور منظم اکو قلب انجام دهند:

• نارسایی قلبی
• سکته قلبی
• بیماری دریچه‌ای
• عمل جراحی قلب یا دریچه مصنوعی

۵. دوران بارداری

گاهی پزشک برای اطمینان از سلامت قلب جنین، بین هفته ۱۸ تا ۲۲ بارداری، اکو قلب جنین تجویز می‌کند. این کار کمک می‌کند مشکلات مادرزادی قلب قبل از تولد شناسایی شود.

۶. ورزشکاران حرفه‌ای یا افراد تحت استرس فیزیکی زیاد

افرادی که ورزش‌های حرفه‌ای یا سنگین انجام می‌دهند، برای اطمینان از تحمل قلب‌شان ممکن است نیاز به اکوکاردیوگرافی داشته باشند.

بیشتر بدانید: تست ورزش قلب در تهران | معرفی 9 مرکز تخصصی و معتبر

اگر به دنبال بهترین مرکز برای این کار هستید، کلینیک ویستان همان جایی است که باید به آن اعتماد کنید. جهت مشاوره رایگان و رزرو نوبت با متخصصان ما تماس بگیرید. شماره: 02191090775

چه تکنیک‌هایی در اکوکاردیوگرافی یا اکو قلب استفاده می‌شود؟

از چندین تکنیک می‌توان برای ایجاد تصاویر قلب شما استفاده کرد. بهترین تکنیک به شرایط خاص شما و آنچه پزشک شما نیاز به دیدن آن دارد بستگی دارد. این تکنیک‌ها عبارتند از:

1. سونوگرافی دو بعدی (2D). این رویکرد اغلب استفاده می‌شود. تصاویر دو بعدی تولید می‌کند که به صورت “برش” روی صفحه کامپیوتر ظاهر می‌شوند. به طور سنتی، این برش‌ها را می‌توان “روی هم چید” تا یک ساختار سه بعدی ایجاد کرد.

2. سونوگرافی سه بعدی (3D). پیشرفت در فناوری، تصویربرداری سه بعدی را کارآمدتر و مفیدتر کرده است. تکنیک‌های جدید سه بعدی جنبه‌های مختلف قلب شما، از جمله میزان پمپاژ خون توسط آن را با دقت بیشتری نشان می‌دهند. استفاده از سه بعدی همچنین به سونوگرافیست شما اجازه می‌دهد تا بخش‌هایی از قلب شما را از زوایای مختلف ببیند.

3. سونوگرافی داپلر. این تکنیک نشان می‌دهد که خون شما با چه سرعتی و همچنین در چه جهتی جریان دارد.

4. سونوگرافی داپلر رنگی. این تکنیک نیز جریان خون شما را نشان می‌دهد، اما از رنگ‌های مختلف برای برجسته کردن جهات مختلف جریان استفاده می‌کند.

5. تصویربرداری کرنش. این رویکرد تغییرات در نحوه حرکت عضله قلب شما را نشان می‌دهد. می‌تواند علائم اولیه برخی از بیماری‌های قلبی را تشخیص دهد.

6. تصویربرداری کنتراست. پزشک شما ماده‌ای به نام ماده حاجب را به یکی از رگ‌های شما تزریق می‌کند. این ماده در تصاویر قابل مشاهده است و می‌تواند به نشان دادن جزئیات قلب شما کمک کند. برخی افراد واکنش آلرژیک به ماده حاجب نشان می‌دهند، اما واکنش‌ها معمولاً خفیف هستند.

اکوکاردیوگرافی یا اکو قلب چقدر طول می‌کشد؟

اکوکاردیوگرافی یا اکو قلب معمولاً ۴۰ تا ۶۰ دقیقه طول می‌کشد. اکوی مری ممکن است تا ۹۰ دقیقه طول بکشد.

اکوکاردیوگرافی یا اکو قلب در مقابل نوار قلب چیست؟

اکوکاردیوگرافی یا اکو قلب و الکتروکاردیوگرام (که EKG یا ECG نامیده می‌شود) هر دو قلب شما را بررسی می‌کنند. اما آنها موارد مختلفی را بررسی می‌کنند و انواع مختلفی از تصاویر را تولید می‌کنند.

اکو ساختار و عملکرد کلی قلب شما را بررسی می‌کند. این دستگاه تصاویر متحرکی از قلب شما تولید می‌کند.

ECG فعالیت الکتریکی قلب شما را بررسی می‌کند. این دستگاه به جای تصاویر قلب، یک نمودار تولید می‌کند. خطوط روی این نمودار ضربان قلب و ریتم آن را نشان می‌دهند.

در اکو قلب چه چیزی مشخص میشود

اکوکاردیوگرام می‌تواند انواع مختلفی از بیماری‌های قلبی را تشخیص دهد. این موارد عبارتند از:

1. بیماری مادرزادی قلب، که با آن متولد می‌شوید.

2. کاردیومیوپاتی، که بر عضله قلب شما تأثیر می‌گذارد.

3. اندوکاردیت عفونی، که عفونتی در حفره‌ها یا دریچه‌های قلب شماست.

4. بیماری پریکارد، که بر کیسه دو لایه‌ای که سطح بیرونی قلب شما را می‌پوشاند تأثیر می‌گذارد.

5. بیماری دریچه، که بر “درهای” متصل کننده حفره‌های قلب شما تأثیر می‌گذارد.

اکو همچنین می‌تواند تغییراتی را در قلب شما نشان دهد که می‌تواند نشان دهنده موارد زیر باشد:

آنوریسم آئورت.

لخته‌های خون.

تومور قلبی.

آیا انجام مکرر اکوکاردیوگرافی یا اکو قلب لازم است؟

این سوال بسیاری از بیماران است. پاسخ بستگی به شرایط شما دارد.

• اگر فقط برای بررسی اولیه مراجعه کرده‌اید و مشکلی وجود نداشته، نیازی به تکرار مداوم نیست.
• اگر بیماری قلبی دارید، ممکن است هر ۶ ماه تا یک سال به اکو قلب نیاز باشد.
• در بیماران خاص (مثلاً بعد از جراحی دریچه یا پیوند)، پزشک زمان دقیق پیگیری را مشخص می‌کند.

بیشتر بدانید: سی تی آنژیو قلب چگونه انجام میشود + آمادگی قبل از CT آنژیو

آیا اکوکاردیوگرافی یا اکو قلب خطری دارد؟

خبر خوب این است که اکوکاردیوگرافی هیچ‌گونه خطری برای شما ندارد. چون از اشعه استفاده نمی‌شود، حتی برای کودکان و زنان باردار هم بی‌ضرر است. فقط در نوع «ترانس‌مری» ممکن است کمی احساس ناراحتی گلو وجود داشته باشد.

نقش فناوری و هوش مصنوعی ai در اکو قلب

امروزه ابزارهای هوش مصنوعی مثل EchoNext توسعه یافته‌اند که می‌توانند با تحلیل نوار قلب (ECG)، تشخیص دهند آیا بیمار به اکوکاردیوگرافی نیاز دارد یا خیر. این فناوری‌ها باعث می‌شوند بیماران زودتر و دقیق‌تر شناسایی شوند.

اگر به دنبال بهترین مرکز برای این کار هستید، کلینیک ویستان همان جایی است که باید به آن اعتماد کنید. جهت مشاوره رایگان و رزرو نوبت با متخصصان ما تماس بگیرید. شماره: 02191090775

خلاصه‌ای از موارد ضروری برای اکوکاردیوگرافی یا اکو قلب

علامت یا شرایط	نیاز به اکو قلب
درد قفسه سینه، تنگی نفس، تپش قلب	بله
مرمور یا صدای غیرطبیعی قلب	بله
فشار خون بالا یا سابقه خانوادگی	بله، در موارد خاص
پیگیری بعد از سکته یا جراحی	حتماً
بارداری (اکوی جنین)	در هفته‌های خاص
ورزشکاران حرفه‌ای	گاهی لازم است
بدون علائم و معاینه طبیعی	معمولا نیاز نیست

چرا کلینیک ویستان بهترین انتخاب برای اکوکاردیوگرافی یا اکو قلب است؟

وقتی صحبت از سلامت قلب می‌شود، انتخاب مرکز درمانی اهمیت زیادی دارد. کلینیک ویستان با بهره‌گیری از:

• متخصصان قلب با تجربه
• دستگاه‌های پیشرفته و به‌روز اکوکاردیوگرافی
• محیطی آرام و استاندارد برای بیماران
• تیم پیگیری و مشاوره پس از اکو قلب

یکی از بهترین مراکز برای انجام اکوکاردیوگرافی در کشور است. اگر می‌خواهید در فضایی حرفه‌ای و مطمئن سلامت قلب خود را بررسی کنید، ویستان بهترین انتخاب شماست. جهت مشاوره رایگان و رزرو نوبت با متخصصان ما تماس بگیرید. شماره: 02191090775

بیشتر بدانید: مرکز اکو قلب شبانه روزی + معرفی بهترین کلینیک

سوالات متداول

۱. اکوکاردیوگرافی یا اکو قلب چیست؟
یک سونوگرافی بدون درد از قلب است که ساختار و عملکرد آن را نشان می‌دهد.

۲. آیا اکوکاردیوگرافی یا اکو قلب ضرر دارد؟
خیر، اکو قلب کاملاً بی‌خطر و غیرتهاجمی است.

۳. اکوکاردیوگرافی یا اکو قلب چقدر طول می‌کشد؟
معمولاً بین ۲۰ تا ۴۵ دقیقه.

۴. آیا برای اکوکاردیوگرافی یا اکو قلب باید ناشتا بود؟
برای اکو قلب معمولی خیر، فقط برای اکو مری ممکن است ناشتا بودن لازم باشد.

۵. چند وقت یکبار باید اکوکاردیوگرافی یا اکو قلب انجام داد؟
بسته به بیماری، ممکن است هر ۶ ماه تا یک سال لازم باشد.

۶. اکوکاردیوگرافی یا اکو قلب در بارداری خطری دارد؟
خیر، حتی برای مادر و جنین هم کاملاً ایمن است.

۷. فرق نوار قلب و اکو قلب چیست؟
نوار قلب فعالیت الکتریکی قلب را نشان می‌دهد، ولی اکو قلب تصویر ساختاری قلب را بررسی می‌کند.

۸. آیا اکوکاردیوگرافی یا اکو قلب درد دارد؟
خیر، هیچ دردی ندارد و شبیه سونوگرافی معمولی انجام می‌شود.

۹. اکوکاردیوگرافی یا اکو قلب برای کودکان هم قابل انجام است؟
بله، حتی برای نوزادان و کودکان هم بدون خطر است.

۱۰. بهترین مرکز برای انجام اکوکاردیوگرافی یا اکو قلب کجاست؟
کلینیک ویستان با دستگاه‌های پیشرفته و تیم متخصص بهترین انتخاب است.

کلام پایانی

اکو قلب یک تست ساده، دقیق و بی‌خطر است که می‌تواند زندگی شما را نجات دهد. دانستن اینکه چه زمانی اکوکاردیوگرافی یا اکو قلب لازم است، باعث می‌شود از مشکلات جدی قلبی پیشگیری کنید. اگر علائم هشداردهنده دارید یا پزشک توصیه کرده، در انجام آن تعلل نکنید.
قلب شما موتور زندگی‌تان است. اگر کوچک‌ترین علائمی مثل تنگی نفس، تپش غیرعادی یا درد قفسه سینه دارید، انجام به‌موقع اکو قلب می‌تواند جانتان را نجات دهد. انتخاب یک مرکز معتبر مانند کلینیک ویستان، تضمین‌کننده‌ی دقت تشخیص و آرامش خاطر شماست. پس سلامت قلبتان را به تعویق نیندازید.

اگر به دنبال بهترین مرکز برای این کار هستید، کلینیک ویستان همان جایی است که باید به آن اعتماد کنید. جهت مشاوره رایگان و رزرو نوبت با متخصصان ما تماس بگیرید. شماره:02191090775