اکو مری قلب (TEE) چیست؟ معرفی ۱۳ مرکز معتبر در تهران

آخرین به‌روزرسانی در 2026-02-10 توسط گروه پزشکی ویستان

اکو مری قلب (TEE) یکی از دقیق‌ترین و پیشرفته‌ترین روش‌های تصویربرداری قلب است که امکان مشاهده جزئیات ساختارها و عملکرد قلب را با وضوح بسیار بالا فراهم می‌کند. در این روش پروب باریک و منعطف داخل مری قرار می‌گیرد و نزدیکی مستقیم آن به قلب باعث می‌شود دریچه‌ها، حفره‌ها، شریان‌ها و لخته‌ها با دقتی غیرقابل مقایسه با اکو معمولی قابل بررسی باشند.

اکوکاردیوگرافی از راه مری نیمه‌تهاجمی با استفاده از بی‌حسی موضعی و آرام‌بخش تجربه‌ای کم‌درد و ایمن برای بیمار فراهم می‌کند و اطلاعات دقیق آن پایه تصمیم‌گیری‌های درمانی و جراحی قلب به شمار می‌رود. اکو مری قلب برای تشخیص نارسایی یا تنگی دریچه‌ها، لخته‌های قلبی، عفونت‌های دریچه‌ای و ناهنجاری‌های مادرزادی اهمیت ویژه‌ای دارد و امکان ارزیابی عملکرد قلب به صورت زنده و دقیق را فراهم می‌کند.

مزایا شامل وضوح بالای تصاویر، تشخیص سریع و دقیق، و کمک به برنامه‌ریزی درمانی است. این روش همچنین نیازمند آمادگی قبل، مراقبت‌های پس از تست و تفسیر تخصصی توسط پزشک است و در مجموع، ابزاری کلیدی در تشخیص و مدیریت بیماری‌های قلبی محسوب می‌شود.

مراکز انجام اکو مری قلب در تهران

در تهران، چندین مرکز تخصصی و مطب مجهز به بخش اکو قلب و تصویربرداری وجود دارند که خدمات اکو مری قلب را ارائه می‌دهند. جدول زیر شامل نام مرکز، آدرس و شماره تماس است تا بتوانید به راحتی با مراکز تماس گرفته و وقت رزرو کنید:

نام مرکز / کلینیک	آدرس	تلفن / توضیحات
مرکز مرزداران	اشرفی اصفهانی – بلوار مرزداران، پلاک ۱۸۴، ساختمان ایمان	02191090158
مرکز سعادت‌آباد	سعادت‌آباد، خیابان سرو – مرکز تصویربرداری و قلب	02191092878
مرکز صادقیه	اتوبان اشرفی اصفهانی – فلکه دوم صادقیه	02191092872
مرکز ستارخان	ستارخان، نبش تهران‌ویلا و حبیب‌الله	02191092872
مرکز جردن	جردن، خیابان تندیس	02191092338
کلینیک اکوکاردیوگرافی قلب	تهران، خیابان فکوری	مجهز به اکو قلب و داپلر – تماس برای نوبت
مرکز اکو قلب کودکان تهران	تهران، قائم مقام فرهانی	تخصص اکو کودکان و قلب پدیاتریک
مرکز قلب تهران	تهران، مرکز تخصصی قلب با بخش اکو و تصویربرداری	بخش تصویربرداری و اکو تخصصی موجود است
مطب و کلینیک دکتر بهیه مرادی	مطب + بیمارستان بانک ملی – انجام اکو معمولی و اکو مری قلب (TEE)	تلفن مطب: ۸۸۸۷۰۹۱۷ – بیمارستان بانک ملی: ۶۱۴۲۳۱۷۰
دکتر تیمور اعتماد	سعادت‌آباد، پل مدیریت – مطب متخصص قلب	اطلاعات نوبت‌دهی تماس مستقیم
دکتر آرزو خسروی	بالاتر از میدان ونک – مطب متخصص قلب	اطلاعات نوبت‌دهی تماس مستقیم
مرکز اکو قلب دکتر نجفی	شمال تهران – کلینیک اکو قلب	مرکز معتبر با تجهیزات تشخیصی
کلینیک فوق تخصص قلب – دکتر مریم تبریزی	خیابان لواسانی (فرمانیه)	ارائه اکو قلب حرفه‌ای و داپلر رنگی

مراجعه به مراکز معتبر اکوکاردیوگرافی از راه مری در تهران باعث می‌شود تصاویر قلب با وضوح بالا ثبت شوند و تشخیص پزشک دقیق‌تر باشد. انتخاب مرکز مجهز و متخصص باعث کاهش خطاهای تشخیصی و بررسی کامل عملکرد دریچه‌ها و حفره‌های قلب می‌شود.

اکو مری قلب چیست؟

اکوکاردیوگرافی از راه مری (Transesophageal Echocardiography) که به اختصار TEE نامیده می‌شود، یک روش تصویربرداری اولتراسوند است که در آن از یک پروب مخصوص برای مشاهده ساختار داخلی قلب استفاده می‌شود.

تفاوت اصلی این روش با اکو معمولی در “پنجره تصویری” است. در اکو معمولی (TTE)، امواج صوتی باید از پوست، چربی، دنده‌ها و ریه‌های پر از هوا عبور کنند؛ هوا بزرگترین مانع برای کیفیت امواج اولتراسوند است. اما مری دقیقاً در مجاورت دیوار پشتی قلب قرار دارد. با فرستادن پروب به داخل مری، ما تمامی موانع فیزیکی را حذف می‌کنیم و می‌توانیم تصاویری با رزولوشن بالا از ساختمان‌هایی نظیر دریچه میترال، گوشک دهلیز چپ و شریان آئورت به دست آوریم که در هیچ روش غیرتهاجمی دیگری به این دقت قابل رویت نیستند.

تفاوت اکو مری و اکو قلب معمولی

اکوکاردیوگرافی قلب یک روش تصویربرداری غیرتهاجمی است که عملکرد و ساختار قلب را نشان می‌دهد. دو نوع رایج این روش شامل اکو قلب معمولی (TTE) و اکو مری (TEE) هستند. اگرچه هر دو از امواج اولتراسوند استفاده می‌کنند، مسیر تصویربرداری، وضوح تصویر و کاربردهای بالینی آن‌ها متفاوت است.

ویژگی	اکو قلب معمولی (TTE)	اکو مری (TEE)
مسیر تصویربرداری	پروب روی قفسه سینه	پروب داخل مری، پشت قلب
کیفیت تصویر	مناسب، اما در برخی بیماران کاهش می‌یابد	بسیار واضح و دقیق، مناسب بیماران با مشکلات ساختاری یا چاقی
کاربرد اصلی	بررسی کلی قلب و عملکرد آن	تشخیص دقیق دریچه‌ها، لخته‌ها، عفونت دریچه‌ای و بیماری‌های مادرزادی پیچیده
تهاجمی بودن	غیرتهاجمی	نیمه‌تهاجمی (نیاز به وارد کردن پروب و آرام‌بخش)
مدت زمان انجام	۱۵ تا ۳۰ دقیقه	۱۵ تا ۳۰ دقیقه (معمولاً با زمان بیشتر برای آماده‌سازی)
محدودیت‌ها	کیفیت تصویر ممکن است کاهش یابد	نیاز به ناشتا بودن و مراقبت بعد از تست؛ کمی ناراحتی گلو

مزایای اکو مری قلبنسبت به اکو قلب معمولی

اکو مری نسبت به اکو معمولی مزایای قابل توجهی دارد:

• تصاویر با وضوح بالا: نزدیکی پروب به قلب باعث می‌شود جزئیات ساختاری دریچه‌ها، حفره‌ها و عروق بزرگ به دقت دیده شوند.
• تشخیص سریع و دقیق: این روش به پزشک اجازه می‌دهد مشکلات قلبی پیچیده، لخته‌ها و اختلالات عملکرد دریچه‌ها را با دقت بالاتر شناسایی کند.
• کمک به تصمیم‌گیری درمانی: اطلاعات دقیق اکو مری، پایه تصمیمات درمانی و جراحی قلب محسوب می‌شود.
• ایمنی نسبی: برخلاف برخی روش‌های تصویربرداری مثل سی‌تی آنژیوگرافی، اکو مری از اشعه یونیزان استفاده نمی‌کند و برای بیماران ایمن است.

کاربردهای اکوکاردیوگرافی از راه مری

اکو مری قلب کاربردهای متعددی در تشخیص و مدیریت بیماری‌های قلبی دارد. یکی از مهم‌ترین کاربردهای آن بررسی دریچه‌های قلب است. با استفاده از این روش، پزشک می‌تواند نارسایی یا تنگی دریچه‌ها، پارگی یا آسیب ساختاری را با دقت بالا شناسایی کند.

از دیگر کاربردهای مهم اکو مری، تشخیص لخته‌های داخل قلب است. به ویژه در بیماران مبتلا به فیبریلاسیون دهلیزی، وجود لخته در دهلیز چپ یا زائده دهلیزی چپ می‌تواند خطر سکته مغزی را افزایش دهد. اکو مری پیش از اقداماتی مانند شوک الکتریکی قلب یا برخی جراحی‌ها الزامی است.

همچنین این روش در بررسی عفونت‌های دریچه‌ای (اندوکاردیت) و پایش بیماران بعد از جراحی‌های قلب کاربرد دارد. اکو مری امکان مشاهده لخته‌ها، تجمع‌های غیرطبیعی یا عفونت‌های پنهان را فراهم می‌کند که در اکو معمولی قابل تشخیص نیستند.

در بیماران مادرزادی قلب، اکو مری قلب به پزشک کمک می‌کند تا سوراخ‌های بین دهلیزی یا بین بطنی، ناهنجاری‌های شریان‌های بزرگ و مشکلات پیچیده قلبی را شناسایی کند. این قابلیت به‌ویژه در بزرگسالانی که نقص مادرزادی دیر تشخیص داده شده، اهمیت دارد.

اکو مری قلب چگونه انجام میشود؟

بی‌حسی و آرام‌بخشی (Sedation): در گام نخست، انتهای گلوی بیمار با اسپری لیدوکائین بی‌حس می‌شود تا رفلکس بلع و حالت تهوع مهار گردد. سپس برای راحتی بیشتر، یک داروی آرام‌بخش وریدی تزریق می‌شود تا بیمار در وضعیتی نیمه‌هوشیار و بدون استرس (شبیه به خواب سبک) قرار گیرد.

• پوزیشن و ایمنی بیمار: بیمار معمولاً روی پهلوی چپ دراز می‌کشد. یک محافظ دهانی مخصوص (Bite Block) بین دندان‌ها قرار می‌گیرد تا از آسیب به دندان‌ها و همچنین پروب دستگاه جلوگیری شود.
• هدایت پروب اولتراسوند: پزشک لوله باریک و منعطف را که به ژل مخصوص آغشته شده، وارد دهان می‌کند. با یک بلع کوتاه از سوی بیمار، لوله به آرامی وارد مری می‌شود. نکته حیاتی این است که این لوله در مجرای غذا قرار دارد و هیچ تداخلی با مجرای تنفسی و نفس کشیدن بیمار ندارد.
• تصویربرداری و ثبت نتایج: با قرارگیری پروب در پشت قلب، پزشک از زوایای مختلف، تصاویر دقیقی از دریچه‌ها و حفره‌ها ثبت می‌کند. در نهایت، پروب به آرامی خارج شده و بیمار به بخش ریکاوری منتقل می‌شود.

آمادگی قبل از اکو مری قلب

رعایت این پروتکل‌ها برای حفظ ایمنی شما و افزایش دقت تست اکوکاردیوگرافی از راه مری الزامی است:

• ناشتا بودن (NPO): شما نباید حداقل ۶ تا ۸ ساعت قبل از تست هیچگونه مواد غذایی یا مایعات (حتی آب) مصرف کنید. وجود غذا در معده خطر برگشت محتویات به ریه (آسپراسیون) را تحت آرام‌بخش افزایش می‌دهد.
• مدیریت دارویی: داروهای فشار خون یا قلب خود را می‌توانید با یک جرعه بسیار کوچک آب مصرف کنید، مگر اینکه پزشک دستور دیگری داده باشد. اگر دیابت دارید، در مورد دوز انسولین یا قرص‌های قند حتماً سوال کنید.
• پروتزهای دندانی: قبل از شروع تست، باید دندان‌های مصنوعی متحرک را خارج کنید.
• همراه و رانندگی: به دلیل استفاده از داروهای خواب‌آور، سیستم عصبی شما تا چند ساعت کند خواهد بود. داشتن یک همراه برای رساندن شما به منزل الزامی است و تا ۲۴ ساعت نباید رانندگی کنید.

آیا اکو مری درد دارد؟

اکو مری قلب یک روش نیمه‌تهاجمی و کم‌خطر است و معمولاً باعث درد شدید نمی‌شود. پروب از طریق دهان وارد مری می‌شود و بیمار در طول تست ممکن است احساس فشار یا ناراحتی جزئی در گلو داشته باشد. برای کاهش این ناراحتی، گلو با اسپری بی‌حس‌کننده موضعی آماده می‌شود و در اغلب موارد داروی آرام‌بخش وریدی نیز تجویز می‌گردد تا بیمار در وضعیت نیمه‌هوشیار باشد و استرس یا درد حس نکند.

پس از پایان تست، ممکن است گلودرد خفیف یا سوزش مختصر برای چند ساعت تا یک یا دو روز باقی بماند. این عارضه معمولاً طبیعی است و بدون درمان خاصی برطرف می‌شود. در موارد بسیار نادر، تهوع یا استفراغ نیز مشاهده می‌شود که با مراقبت و توجه تیم پزشکی به سرعت کنترل می‌گردد.

به طور کلی، بیماران اغلب تجربه درد شدید ندارند و ناراحتی آن کوتاه‌مدت و قابل تحمل است، به خصوص که اطلاعات به دست آمده از این روش، ارزش تشخیصی بسیار بالایی دارد.

خطرات اکو مری (ایمنی و عوارض احتمالی)

اکو مری قلب به طور کلی یک روش بسیار ایمن است، اما مانند هر اقدام تهاجمی دیگر، ریسک‌های بسیار اندکی دارد که ما ملزم به پایش آن‌ها هستیم:

• خراشیدگی گلو: شایع‌ترین عارضه، احساس درد یا سوزش در گلو برای یک یا دو روز است.
• واکنش به آرام‌بخش: برخی بیماران ممکن است دچار افت موقت فشار خون یا کاهش سطح اکسیژن شوند که تیم پزشکی با مانیتورینگ دقیق آن را کنترل می‌کند.
• آسیب به مجرای گوارشی: خطر پارگی یا آسیب جدی به مری بسیار نادر است (کمتر از ۱ در ۱۰,۰۰۰ مورد) و معمولاً فقط در بیمارانی رخ می‌دهد که سابقه جراحی مری، تومور یا دیورتیکول‌های مری دارند.
• آریتمی‌های گذرا: تحریک مری ممکن است باعث ضربان‌های زودرس قلبی شود که معمولاً بلافاصله برطرف می‌شود.

اکو مری چقدر طول می کشد؟

زمان انجام اکو مری قلب (TEE) یکی از مهم‌ترین پرسش‌های بیماران است، زیرا هم شامل فرآیند تصویربرداری واقعی و هم مراحل آماده‌سازی و ریکاوری می‌شود. خود تصویربرداری با پروب داخل مری معمولاً بین ۱۰ تا ۲۰ دقیقه طول می‌کشد و در این مدت پزشک تصاویر دقیق از دریچه‌ها، حفره‌ها و عروق قلب ثبت می‌کند. این تصاویر برای تشخیص نارسایی دریچه‌ها، لخته‌های قلبی و ناهنجاری‌های مادرزادی حیاتی هستند و وضوح آن‌ها در این روش به مراتب بالاتر از اکو معمولی است.

با این حال، زمان کل حضور در مرکز بیشتر است، زیرا شامل بی‌حسی موضعی، آرام‌بخشی، رگ‌گیری و مانیتورینگ قبل و بعد از تست می‌شود. پس از تصویربرداری، بیمار به بخش ریکاوری منتقل می‌شود تا اثر داروی آرام‌بخش کاملاً رفع گردد. با احتساب تمامی این مراحل، کل فرآیند معمولاً بین ۲ تا ۳ ساعت طول می‌کشد. عواملی مانند همکاری بیمار، نیاز به تصاویر اضافی یا بازسازی سه‌بعدی می‌تواند کمی زمان را افزایش دهد، اما در اکثر موارد این پروسه کوتاه و امن است و تجربه‌ای راحت برای بیمار فراهم می‌کند.

مراقبت‌های بعد از اکو مری قلب

پس از اتمام اکو مری قلب، مراقبت‌های زیر ضروری هستند:

• بیمار باید تا رفع کامل اثر آرام‌بخش، از رانندگی خودداری کند.
• تا بازگشت کامل حس گلو، از خوردن و نوشیدن اجتناب شود.
• گلودرد یا سوزش خفیف ممکن است به مدت یک یا دو روز ادامه داشته باشد و طبیعی است.
• در صورت بروز خونریزی گلو، درد شدید یا مشکلات تنفسی، باید فوراً به پزشک مراجعه شود.

اکو مری به دلیل دقت بالای تصاویر و اطلاعات ارزشمندی که ارائه می‌دهد، یک روش بسیار مؤثر در تشخیص بیماری‌های قلبی محسوب می‌شود و اغلب توسط متخصصین قلب و جراحان قلب توصیه می‌گردد.

تفسیر جواب اکو مری قلب

نتایج اکو مری توسط متخصص قلب یا کاردیولوژیست تفسیر می‌شود و شامل بررسی دقیق ساختارها و عملکرد قلب است. تفسیر جواب معمولاً شامل موارد زیر است:

• عملکرد دریچه‌ها: بررسی باز و بسته شدن دریچه‌های قلب، وجود نارسایی یا تنگی دریچه‌ای، پارگی یا آسیب ساختاری.
• حفره‌های قلب: اندازه و ضخامت دیواره‌ها، عملکرد بطن‌ها و دهلیزها، و بررسی وجود خون لخته‌شده یا اختلال در جریان خون.
• عروق بزرگ: وضعیت شریان آئورت و دیگر عروق قلب، تشخیص اختلالات مادرزادی یا آسیب‌های عروقی.
• لخته‌ها و توده‌ها: شناسایی لخته خون یا توده‌های غیرطبیعی در قلب که می‌تواند خطر سکته مغزی یا دیگر عوارض قلبی را افزایش دهد.
• عملکرد قلب در زمان واقعی: امکان مشاهده جریان خون و انقباض عضله قلب به صورت زنده، که برای تصمیم‌گیری‌های درمانی و جراحی بسیار مهم است.

نتایج اکو مری قلب معمولاً به صورت گزارش کتبی همراه با تصاویر و فیلم‌های کوتاه از قلب ارائه می‌شوند. پزشک شما پس از بررسی این گزارش، به طور دقیق توصیه‌های درمانی یا نیاز به مداخلات بیشتر را مشخص می‌کند.

اکو مری سه‌بعدی (3D TEE) چیست و چه مزایایی دارد؟

اکو مری سه‌بعدی (3D TEE) نسخه پیشرفته‌ای از اکو مری قلب است که با استفاده از بازسازی تصاویر سه‌بعدی، نمای دقیق و واقع‌گرایانه‌ای از ساختارهای قلب و دریچه‌ها ارائه می‌دهد. این روش به پزشکان امکان می‌دهد جزئیات پیچیده‌ای مانند شکل و حرکت دریچه‌ها، حفره‌ها و شریان‌ها را با دقت بیشتری بررسی کنند و تشخیص اختلالات مادرزادی یا آسیب‌های قلبی را سریع‌تر و دقیق‌تر انجام دهند.

استفاده از تصاویر سه‌بعدی در اکو مری، برنامه‌ریزی جراحی قلب، ارزیابی عملکرد دریچه‌ها و تصمیم‌گیری درمانی را بهبود می‌بخشد و از بروز خطاهای تشخیصی جلوگیری می‌کند. این روش ایمن، نیمه‌تهاجمی و مناسب بیمارانی است که نیاز به بررسی جزئیات پیچیده قلب دارند و اغلب در مراکز تخصصی قلب و کلینیک‌های مجهز ارائه می‌شود.

ویژگی / مورد	اکو مری قلب (TEE)	اکو مری سه‌بعدی (3D TEE)
نوع تصویربرداری	دوبعدی، پروب داخل مری	سه‌بعدی، بازسازی تصاویر دقیق قلب و دریچه‌ها
وضوح تصویر	بسیار بالا، بهتر از اکو معمولی	بسیار بالا و واقع‌گرایانه، جزئیات بیشتر دریچه‌ها و حفره‌ها
کاربرد اصلی	تشخیص نارسایی یا تنگی دریچه‌ها، لخته‌ها، عفونت دریچه‌ای، ناهنجاری‌های مادرزادی	تشخیص دقیق‌تر اختلالات مادرزادی و آسیب‌های پیچیده قلب، برنامه‌ریزی جراحی
ایمنی	نیمه‌تهاجمی، کم‌خطر، بدون اشعه	نیمه‌تهاجمی، ایمن، بدون اشعه
مدت زمان انجام	۱۵–۳۰ دقیقه تصویربرداری + آماده‌سازی و ریکاوری ۲–۳ ساعت	مشابه TEE، با امکان تصاویر اضافی برای جزئیات بیشتر
مزیت اصلی	تشخیص دقیق‌تر نسبت به اکو معمولی	اطلاعات سه‌بعدی برای بررسی دقیق حرکت و ساختار قلب، کاهش خطای تشخیصی
نکات مراقبتی	ناشتا بودن ۶–۸ ساعت، همراه داشتن یک نفر، مراقبت بعد از تست	مشابه TEE، رعایت آمادگی و مراقبت بعد از تست الزامی

جمع‌بندی

اکو مری قلب (TEE) یک روش تصویربرداری دقیق و پیشرفته است که امکان مشاهده جزئیات قلب، دریچه‌ها، حفره‌ها و لخته‌ها را با وضوح بالا فراهم می‌کند. این روش نیمه‌تهاجمی و ایمن، به پزشکان کمک می‌کند تشخیص دقیق و تصمیم‌گیری درمانی مطمئن‌تری داشته باشند. مزایای اصلی آن شامل وضوح تصویر بالا، تشخیص سریع مشکلات قلبی و کمک به برنامه‌ریزی درمان و جراحی است.

برای دریافت خدمات اکوکاردیوگرافی از راه مری با کیفیت و تجهیزات پیشرفته، مراجعه به مراکز معتبر مثل کلینیک ویستان بهترین انتخاب است. تیم متخصص این مرکز با تجربه بالا و پروتکل‌های دقیق، تصویربرداری با وضوح بالا و مشاوره تخصصی قلب را ارائه می‌دهند. برای رزرو نوبت و کسب اطلاعات بیشتر می‌توانید با کلینیک ویستان تماس بگیرید.

سوالات متداول (FAQ)