7 مورد از بیماری‌ های قلبی در کودکان که حتما باید بدانید

آخرین به‌روزرسانی در 2026-02-10 توسط دکتر لیلا نجم افشار متخصص قلب و عروق – نظام پزشکی 105716

بیماری‌ های قلبی در کودکان و نوزادان، یکی از مهم‌ترین دغدغه‌های والدین است که می‌تواند کیفیت زندگی کودک را تحت‌تأثیر قرار دهد. برخلاف باور عمومی که مشکلات قلبی را تنها مختص بزرگسالان می‌داند، بسیاری از ناهنجاری‌های مادرزادی قلب از همان دوران جنینی یا اوایل زندگی نمایان می‌شوند. تشخیص به‌موقع این بیماری‌ها، کلید اصلی درمان مؤثر و جلوگیری از عوارض جدی در آینده است. علائمی مانند کبودی لب و ناخن، تنگی نفس، ضعف در شیرخوردن یا حتی درد قفسه سینه در کودکان، می‌تواند نشانه‌ای از مشکلات قلبی باشد که نباید نادیده گرفته شود.

در این مقاله، با نگاهی جامع به نشانه‌ها، علائم خطرناک، راه‌های تقویت قلب کودکان و همچنین موضوعاتی چون سکته یا گرفتگی رگ قلب در کودکان می‌پردازیم. علاوه بر آن، بهترین متخصصان قلب کودکان یعنی دکتر زاکر، دکتر زارع و دکتر نوروزی معرفی می‌شوند و شما با خدمات تخصصی کلینیک ویستان به‌عنوان مرکزی معتبر و پیشرفته در این حوزه آشنا خواهید شد.

برای دریافت مشاوره تخصصی و برنامه درمانی شخصی‌سازی شده، همین حالا با کلینیک ویستان تماس بگیرید و از تجربه بهترین متخصصان قلب، از جمله دکتر زاکر، دکتر زارع و دکتر نوروزی بهره‌مند شوید.

شماره تماس کلینیک ویستان: 02191090775

شانه‌های بیماری‌ های قلبی در کودکان و نوزادان

بیماری‌ های قلبی در کودکان می‌توانند به دو دسته کلی تقسیم شوند: بیماری‌های مادرزادی (از بدو تولد همراه کودک هستند) و بیماری‌های اکتسابی (بعد از تولد به دلایل مختلف ایجاد می‌شوند). تشخیص به موقع این بیماری‌ها اهمیت بسیار زیادی دارد؛ چرا که در صورت تأخیر، ممکن است عملکرد قلب و حتی رشد طبیعی کودک تحت‌تأثیر قرار گیرد.

بیشتر بخوانید: لیست آزمایش های چکاپ کامل

مهم‌ترین نشانه‌های بیماری‌ های قلبی در نوزادان

• کبودی لب، زبان و ناخن‌ها: یکی از اولین و شایع‌ترین علائم مشکلات قلبی در نوزادان، کبودی پوست به‌خصوص در اطراف لب و ناخن است که نشان‌دهنده کاهش اکسیژن خون است.

• مشکل در شیر خوردن: نوزادانی که هنگام شیر خوردن زود خسته می‌شوند یا عرق می‌کنند، ممکن است دچار نارسایی قلبی باشند.

• تنگی نفس و تنفس سریع: تنفس غیرطبیعی یا سختی در نفس کشیدن می‌تواند نشانه نقص قلبی باشد.

• عدم رشد کافی: وزن نگرفتن یا رشد نکردن متناسب با سن، گاهی به دلیل بیماری‌های قلبی است.

نشانه‌های بیماری‌های قلبی در کودکان بزرگ‌تر

• درد قفسه سینه: هرچند همیشه درد سینه در کودکان قلبی نیست، اما می‌تواند هشداردهنده باشد.

• تپش قلب یا ضربان نامنظم: ضربان سریع یا بی‌نظم قلب باید بررسی شود.

• خستگی زودرس: کودکانی که زود خسته می‌شوند یا توانایی انجام فعالیت‌های ساده مانند دویدن ندارند، ممکن است مشکل قلبی داشته باشند.

• تعریق بیش از حد: عرق کردن غیرمعمول هنگام فعالیت‌های سبک یا حتی استراحت.

• بی‌حالی و ضعف عمومی: کودکی که نسبت به همسالانش بی‌حال‌تر یا کم‌انرژی‌تر است، باید تحت معاینه قلبی قرار گیرد.

چرا شناسایی زودهنگام علائم اهمیت دارد؟

تشخیص زودهنگام می‌تواند از بروز مشکلات جدی مثل نارسایی قلبی، سکته یا عوارض جبران‌ناپذیر جلوگیری کند. مراجعه به پزشک متخصص کودکان و انجام آزمایش‌های تشخیصی مثل اکوکاردیوگرافی یا نوار قلب، اولین قدم برای اطمینان از سلامت کودک است.

در این میان، حضور متخصصانی چون دکتر زاکر، دکتر زارع و دکتر نوروزی در کلینیک ویستان به خانواده‌ها کمک می‌کند تا با خیال راحت روند تشخیص و درمان فرزندشان را دنبال کنند.

نشانه‌های درد قلب در کودکان؛ چه زمانی باید نگران شویم؟

درد قلب در کودکان موضوعی است که والدین را نگران می‌کند، اما همیشه به معنای بیماری قلبی نیست. تشخیص دقیق، توجه به نوع درد و شرایط همراه آن، می‌تواند تفاوت بین یک مشکل خفیف و یک بیماری جدی قلبی را مشخص کند.

انواع درد قلب در کودکان

1. دردهای ناگهانی و شدید: معمولاً به صورت فشار یا سوزش در ناحیه قفسه سینه ظاهر می‌شود و ممکن است با تنگی نفس، تعریق یا سرگیجه همراه باشد. این نوع درد نیازمند بررسی فوری است.
2. دردهای کوتاه مدت و گذرا: ممکن است به دلیل خستگی، فعالیت شدید یا اضطراب باشد و معمولاً خطرناک نیست.
3. درد همراه با تپش قلب یا ضربان نامنظم: می‌تواند نشانه‌ای از بیماری‌ های قلبی در کودکان مانند مشکلات الکتریکی قلب یا نقص مادرزادی باشد.

علائم هشداردهنده درد قلب کودک که نباید نادیده گرفته شوند

• درد تیز یا فشارنده در قفسه سینه که بیش از چند دقیقه طول بکشد
• تنگی نفس یا سختی در تنفس همزمان با درد
• رنگ‌پریدگی یا کبودی لب و ناخن‌ها
• سرگیجه یا غش کردن
• تعریق شدید غیرمعمول

اهمیت تشخیص به موقع بیماری‌ های قلبی در کودکان

تشخیص به موقع درد قلب در کودکان به پزشکان امکان می‌دهد تا از بروز مشکلات جدی‌تر جلوگیری کنند. آزمایش‌هایی مانند اکوکاردیوگرافی، نوار قلب و تست‌های فشار خون معمولاً اولین مرحله برای شناسایی علت درد هستند.

Congenital heart disease can have a number of symptoms, particularly in babies and children, including:

• rapid heartbeat
• rapid breathing
• swelling of the legs, tummy or around the eyes
• extreme tiredness and fatigue
• a blue tinge to the skin or lips (cyanosis)
• tiredness and rapid breathing when a baby is feeding

بیماری‌ های قلبی در کودکان می‌تواند علائم متعددی داشته باشد، به خصوص در نوزادان و کودکان، از جمله:

ضربان قلب سریع
تنفس سریع
تورم پاها، شکم یا اطراف چشم
خستگی و کوفتگی شدید
کبودی پوست یا لب‌ها (سیانوز)
خستگی و تنفس سریع هنگام شیر خوردن نوزاد

منبع : nhs.uk

نقش پزشکان متخصص قلب کودکان

متخصصانی مانند دکتر زاکر، دکتر زارع و دکتر نوروزی با سال‌ها تجربه در درمان کودکان، می‌توانند والدین را در تشخیص و مدیریت درد قلب کودک همراهی کنند. حضور در کلینیک ویستان با تجهیزات پیشرفته، به خانواده‌ها این اطمینان را می‌دهد که کودک تحت بهترین مراقبت‌ها قرار دارد.

با کلینیک ویستان تماس بگیرید: 02191090775

برای تقویت قلب در کودکان چه باید کرد؟

تقویت قلب کودکان، به ویژه آن‌هایی که در معرض خطر بیماری‌های قلبی هستند، یکی از مهم‌ترین اقدامات پیشگیرانه است. قلب سالم، نه تنها عملکرد فیزیکی کودک را بهبود می‌بخشد، بلکه رشد طبیعی و کیفیت زندگی او را نیز تضمین می‌کند.

مواد غذایی مناسب برای تقویت قلب کودکان

گروه غذایی	مواد غذایی نمونه	تأثیر بر قلب کودک
میوه‌ها و سبزیجات تازه	توت‌ها، پرتقال، سیب، هویج، اسفناج	آنتی‌اکسیدان‌ها و ویتامین‌ها از آسیب به رگ‌های قلب و سلول‌های عضله قلب جلوگیری می‌کنند؛ سلامت عروق کرونر و کاهش التهاب قلب را حمایت می‌کنند
غلات کامل	جو، برنج قهوه‌ای، گندم کامل	فیبر بالا به کنترل کلسترول خون کمک می‌کند و از گرفتگی رگ‌های قلب جلوگیری می‌کند
پروتئین‌های سالم	ماهی سالمون، سینه مرغ، تخم‌مرغ، حبوبات	تقویت عضله قلب و پشتیبانی از عملکرد مناسب بطن‌ها؛ ماهی با امگا۳، سلامت عروق کرونر را بهبود می‌دهد
چربی‌های مفید برای بیماری‌ های قلبی در کودکان	روغن زیتون، آووکادو، آجیل (بادام، گردو)	کمک به انعطاف‌پذیری رگ‌ها و کاهش فشار خون؛ محافظت از لایه داخلی رگ‌ها و جلوگیری از تصلب شریان‌ها
لبنیات کم‌چرب	شیر کم‌چرب، ماست، پنیر کم‌نمک	تامین کلسیم و ویتامین D برای عملکرد مناسب عضله قلب و کنترل فشار خون
سبزیجات برگ سبز تیره	کلم بروکلی، کاهو، کلم پیچ	کمک به سلامت عروق، کاهش التهاب و کنترل فشار خون کودک
میوه‌های خشک و مغزها	کشمش، خرما، بادام، گردو	انرژی لازم برای فعالیت قلب و پشتیبانی از عملکرد عروق کوچک و بزرگ

سایر مواردی که برای پیشگیری از بیماری‌ های قلبی در کودکان باید رعایت کنید:

۱. تغذیه سالم و متعادل برای حفظ سلامت قلب کودک

• میوه‌ها و سبزیجات تازه: سرشار از ویتامین‌ها و آنتی‌اکسیدان‌ها که به سلامت قلب کمک می‌کنند.
• غلات کامل و منابع پروتئینی سالم: مصرف حبوبات، ماهی، گوشت کم‌چرب و تخم‌مرغ باعث تقویت عضلات قلب می‌شود.
• کاهش مصرف شکر و نمک: غذاهای فرآوری‌شده و نوشیدنی‌های شیرین می‌توانند فشار خون و چربی خون کودک را افزایش دهند.

۲. فعالیت بدنی منظم

ورزش منظم یکی از بهترین روش‌ها برای تقویت قلب است. کودکان باید حداقل ۶۰ دقیقه فعالیت بدنی متوسط تا شدید در روز داشته باشند. بازی‌های گروهی، دویدن، شنا و دوچرخه‌سواری می‌توانند قلب را تقویت کرده و گردش خون را بهبود بخشند.

۳. کنترل وزن و پیشگیری از چاقی

چاقی کودکان فشار اضافی بر قلب وارد می‌کند و خطر بیماری‌های قلبی را افزایش می‌دهد. نظارت بر وزن و ایجاد عادت‌های غذایی سالم از همان دوران کودکی بسیار حیاتی است.

۴. خواب کافی و مدیریت استرس

• خواب ناکافی می‌تواند باعث افزایش فشار خون و مشکلات متابولیک شود.
• استرس و اضطراب هم در طولانی‌مدت می‌تواند سلامت قلب را تحت تأثیر قرار دهد. ایجاد محیط آرام و حمایت روانی برای کودکان ضروری است.

۵. معاینات منظم قلبی

حتی در کودکانی که هیچ علامتی ندارند، معاینات دوره‌ای قلبی توسط متخصصین مجرب مانند دکتر زاکر، دکتر زارع و دکتر نوروزی می‌تواند به شناسایی زودهنگام مشکلات کمک کند. در کلینیک ویستان، این معاینات با استفاده از تجهیزات پیشرفته و استانداردهای جهانی انجام می‌شوند.

چه کسانی در خطر بیماری قلبی در کودکان هستند؟

بیماری‌ های قلبی در کودکان ممکن است مادرزادی یا اکتسابی باشند و عوامل متعددی می‌توانند خطر ابتلا را افزایش دهند. شناخت گروه‌های پرخطر به والدین کمک می‌کند تا پیشگیری و تشخیص به موقع انجام شود.

بیشتر بخوانید: CT آنژیو قلب

۱. کودکان با سابقه خانوادگی بیماری قلبی

اگر والدین یا اعضای خانواده نزدیک سابقه بیماری‌های قلبی، سکته یا اختلالات ریتم قلب داشته باشند، احتمال ابتلای کودک بالاتر است.

۲. نوزادان با مشکلات مادرزادی

برخی نوزادان از بدو تولد با نقص قلبی متولد می‌شوند، مانند سوراخ در دیواره قلب، مشکلات دریچه‌ای یا نارسایی عروق خونی.

۳. کودکان با بیماری‌های مزمن

کودکانی که دچار بیماری‌های مزمن مانند دیابت، فشار خون بالا، چاقی یا اختلالات متابولیک هستند، بیشتر در معرض مشکلات قلبی قرار دارند.

۴. کودکان با عفونت‌های شدید یا طولانی مدت

عفونت‌های ویروسی یا باکتریایی شدید که قلب را درگیر می‌کنند، می‌توانند خطر ابتلا به بیماری‌های قلبی اکتسابی را افزایش دهند.

۵. کودکان با سبک زندگی ناسالم

رژیم غذایی نامناسب، کم‌تحرکی، و قرار گرفتن در معرض دود سیگار یا آلودگی هوا می‌تواند سلامت قلب کودک را به خطر بیندازد.

۶. کودکان با مشکلات ژنتیکی یا سندروم‌ها

برخی سندروم‌های ژنتیکی مانند سندروم داون یا سندروم مارفان می‌توانند همراه با مشکلات قلبی باشند.

نکته مهم: شناسایی زودهنگام عوامل خطر و مراجعه به مراکز تخصصی مانند کلینیک ویستان می‌تواند پیشگیری و درمان به موقع را ممکن سازد و از بروز عوارض جدی جلوگیری کند.

گروه در معرض خطر	توضیح دقیق	عوامل مرتبط	توصیه‌ها
نوزادان با وزن کم هنگام تولد	نوزادانی که وزن هنگام تولد کمتر از ۲۵۰۰ گرم دارند	رشد ناقص قلب و عروق، اختلالات متابولیک	بررسی قلبی بعد از تولد، مشاوره با متخصص اطفال
کودکان با نقص ژنتیکی خاص	مبتلایان به سندروم‌های ژنتیکی کمتر شایع (مثلاً سندروم Turner، Williams)	اختلالات ساختاری قلب، دریچه‌ها و شریان‌ها	غربالگری ژنتیکی و اکوکاردیوگرافی منظم
کودکان با سابقه عفونت قلبی در خانواده	والدین یا خویشاوندان نزدیک دارای اندوکاردیت یا بیماری التهابی قلب	استعداد ژنتیکی به التهاب و ضعف عضله قلب	مشاوره پیش از تولد، واکسیناسیون کامل، معاینات دوره‌ای
کودکان مبتلا به بیماری‌های خودایمنی	مانند لوپوس یا آرتریت روماتوئید نوجوانان	التهاب مزمن رگ‌ها و دریچه‌های قلب	کنترل دقیق بیماری زمینه‌ای، مراجعه به متخصص قلب کودکان
کودکان با قرارگیری طولانی در معرض محیط ناسالم	زندگی در مناطق آلوده، قرار گرفتن در معرض دود سیگار والدین	آسیب به عروق و اختلال در فشار خون	کاهش قرارگیری در محیط آلوده، تشویق به فعالیت بدنی
کودکان با اختلالات متابولیک نادر	هایپرلیپیدمی خانوادگی یا کم‌کاری تیروئید	افزایش چربی خون و فشار روی قلب	بررسی منظم چربی خون و تیروئید، رژیم غذایی کنترل شده
کودکان با سابقه کمبود اکسیژن در رحم	مشکلات بارداری مانند پره‌اکلامپسی یا کمبود خون‌رسانی جفت	رشد ناقص قلب و عروق	بررسی قلبی بعد از تولد و اکوکاردیوگرافی پیشگیرانه

علائم سکته قلبی در کودکان

سکته قلبی در کودکان بسیار نادر است، اما آگاهی والدین و مراقبین درباره علائم آن می‌تواند جان کودک را نجات دهد. علائم ممکن است مشابه بزرگسالان نباشد و بعضی اوقات خفیف یا غیرمعمول دیده می‌شوند.

۱. درد یا فشار در قفسه سینه

• کودک ممکن است احساس فشار، سنگینی یا درد شدید در ناحیه قفسه سینه داشته باشد.
• درد در صورت بیماری‌ های قلبی در کودکان ، ممکن است به فک، گردن ( علت های درد گردن )، شانه‌ها یا بازوها انتشار یابد.

۲. تنگی نفس ناگهانی

• کودک حتی در حالت استراحت ممکن است نفس کم بیاورد یا دچار خستگی شدید شود.

۳. تعریق بیش از حد

• تعریق سرد و زیاد بدون دلیل مشخص، می‌تواند نشانه‌ای هشداردهنده از بیماری‌ های قلبی در کودکان باشد.

۴. حالت تهوع، استفراغ یا دل‌درد

• برخی کودکان قبل از سکته قلبی دچار تهوع یا درد شکمی می‌شوند که اغلب با علائم قلبی اشتباه گرفته می‌شود.

۵. خستگی یا ضعف غیرمعمول

• کودک ممکن است ناگهان انرژی خود را از دست بدهد یا قادر به انجام فعالیت‌های روزمره نباشد.

۶. غش، سرگیجه یا رنگ پریدگی

• افت فشار خون و کاهش جریان خون به مغز می‌تواند باعث سرگیجه یا غش شود.
• در بیماری‌ های قلبی در کودکان ، به خصوص سکته قلبی پوست ممکن است رنگ پریده یا متمایل به آبی شود.

۷. ضربان قلب نامنظم

• تپش سریع، آهسته یا نامنظم قلب، به ویژه اگر با علائم دیگر همراه باشد، باید جدی گرفته شود.

نکته مهم:
اگر هر یک از این علائم در کودک مشاهده شد، فوراً با اورژانس تماس گرفته و یا کودک را به نزدیک‌ترین مرکز تخصصی مانند کلینیک ویستان منتقل کنید. تشخیص سریع و درمان به موقع می‌تواند از عوارض شدید یا مرگ جلوگیری کند. توجه داشته باشید که کلینیک ویستان دارای 2 شعبه است.

علامت	توضیح دقیق	شدت	اقدام فوری
درد یا فشار در قفسه سینه در بیماری‌ های قلبی در کودکان	در بیماری‌ های قلبی در کودکان احساس سنگینی، فشار یا درد شدید در قفسه سینه، ممکن است به فک، گردن یا بازوها انتشار یابد	شدید	فوراً تماس با اورژانس، قرار دادن کودک در وضعیت راحت و آرامش‌بخش
تنگی نفس ناگهانی در بیماری‌ های قلبی در کودکان	کمبود نفس حتی در حالت استراحت، خستگی غیرمعمول	متوسط تا شدید	تماس اورژانس، بررسی اکسیژن و وضعیت تنفسی کودک
تعریق سرد و زیاد	تعریق بدون علت مشخص، پوست سرد و مرطوب	متوسط	اورژانس، آرام کردن کودک و نگه داشتن او در وضعیت نشسته
تهوع، استفراغ یا درد شکم	درد شکمی یا تهوع که ممکن است با علائم قلبی اشتباه گرفته شود	متوسط	تماس فوری با پزشک، مشاهده علائم همراه قلبی
خستگی یا ضعف غیرمعمول	از دست دادن انرژی ناگهانی، عدم توانایی انجام فعالیت‌های معمول	متوسط	استراحت کودک، بررسی علائم دیگر و تماس با اورژانس در صورت تداوم
غش یا سرگیجه	در بیماری‌ های قلبی در کودکان رنگ پریدگی یا متمایل به آبی پوست، ضعف شدید یا از حال رفتن	شدید	فوراً تماس با اورژانس، قرار دادن کودک در وضعیت امن و بررسی تنفس و نبض
ضربان قلب نامنظم در بیماری‌ های قلبی در کودکان	تپش سریع، آهسته یا نامنظم قلب	متوسط تا شدید	بررسی علائم دیگر، تماس فوری با پزشک قلب کودکان

بهترین دکترهای قلب کودکان در ایران

در ایران، چندین پزشک برجسته در زمینه قلب کودکان فعالیت می‌کنند که در ادامه به معرفی برخی از آن‌ها می‌پردازیم:

• دکتر میترا ذاکر متخصص قلب و عروق با بیش از ۲۵ سال تجربه در تشخیص و درمان بیماری‌ های قلبی در کودکان . ایشان در کلینیک ویستان فعالیت می‌کنند و به‌عنوان یکی از پزشکان معتبر در این حوزه شناخته می‌شوند.

• دکتر علی اکبر زینالو فوق تخصص قلب و عروق با تمرکز بر بیماری های قلبی در نوزادان و کودکان. ایشان در بیمارستان‌های معتبر تهران فعالیت دارند و به‌عنوان یکی از پزشکان برجسته در این زمینه شناخته می‌شوند.

• دکتر اصغر زارع فوق تخصص جراحی قلب و عروق با تمرکز بر جراحی‌ انواع بیماری‌ های قلبی در کودکان. ایشان در بیمارستان‌های معتبر تهران فعالیت دارند و به‌عنوان یکی از جراحان برجسته در این زمینه شناخته می‌شوند.

خدمات کلینیک ویستان در تشخیص و درمان بیماری‌ های قلبی در کودکان

کلینیک ویستان یکی از مراکز تخصصی در تهران است که خدمات متنوعی در زمینه بیماری‌ های قلبی در کودکان ارائه می‌دهد:

• تشخیص بیماری‌های قلبی مادرزادی و اکتسابی: با استفاده از تجهیزات پیشرفته و تیم متخصص.
• انجام اکوکاردیوگرافی و تست‌های تشخیصی: برای ارزیابی عملکرد قلب و عروق.
• برنامه‌ریزی و اجرای درمان‌های دارویی و جراحی: با همکاری تیم‌های تخصصی.
• پیگیری و مراقبت‌های پس از درمان: برای اطمینان از بهبودی کامل کودک.

نتیجه گیری

بیماری‌ های قلبی در کودکان و نوزادان، هرچند نادر، اما می‌توانند خطرناک و حتی تهدیدکننده زندگی باشند. آگاهی والدین نسبت به نشانه‌ها، عوامل خطر و روش‌های پیشگیری، نقش بسیار مهمی در تشخیص به موقع و کاهش عوارض دارد. بررسی منظم قلب کودکان، پیگیری سلامت آن‌ها، و استفاده از خدمات تخصصی، می‌تواند زندگی کودک را به طور چشمگیری بهبود بخشد. پزشکان برجسته‌ای همچون دکتر زاکر، دکتر زارع و دکتر نوروزی با تجربه فراوان در حوزه قلب کودکان، و کلینیک ویستان با تجهیزات پیشرفته و تیم تخصصی، آماده ارائه بهترین خدمات هستند.
اگر نگران سلامت قلب کودک خود هستید یا می‌خواهید یک بررسی قلبی کامل و پیشگیرانه انجام دهید، هم‌اکنون با کلینیک ویستان تماس بگیرید: 02191090775